No Longer Wanting To Die: Tôi không còn muốn chết

Vào tháng 1 năm 2012, hai tuần sau khi tôi thanh toán tiền viện phí cho một bệnh viện tâm thần ở Connecticut, tôi đã lên một kế hoạnh để chuẩn bị cho cái chết. Một tuần trong bệnh viện không những không giảm bớt nỗi đau của tôi mà còn xuất hiện ý nghĩ tự tử.

Tại New York, tôi giận dữ lao ra khỏi văn phòng bác sĩ trị liệu của tôi và tuyên bố với họ rằng tôi sẽ không quay trở lại để điều trị thêm nữa – đó là nơi mà tôi nghiêm túc đi theo điều trị trong suốt 30 năm qua. Bởi vì họ làm việc không có hiệu quả.Vậy mấu chốt đây là gì?

Tôi phù hợp với hồ sơ nhân khẩu của người Mỹ tự tử – da trắng, nam giới và bước vào độ tuổi trung niên với tiền sử bệnh trầm cảm. Một nghiên cứu nói rằng: Tự tử có thể di truyền trong gia đình, và tôi có máu tự tử đang chạy trong người. Vào tháng Tư năm 1990, Cha của tôi đã tự sát ở tuổi 49. Một thế hệ trước đó, một người dì của ông cũng mất đi cuộc sống của mình; trước dì của ông, cũng đã có những người khác nữa.

Xấu hổ vì gia đình có lịch sử di truyền về bệnh trầm cảm, không ai trong chúng tôi muốn nói nhiều về bệnh tâm thần.

Ở tuổi thiếu niên, lần đầu tiên tôi đã phải nhập viện vì muốn tự giết chết chính mình. Cha tôi đã đến thăm tôi trong vài ngày. Tôi đã rất cố gắng để chào đón ông với một cái bắt tay thật chặt và ông đã kể một vài câu chuyện cười cho tôi nghe. Ông rõ ràng đã rất lo lắng, quan tâm tôi và nói với tôi rằng ông yêu tôi. Chỉ sau vài năm sau đó, tôi mới được biết: khi ông mới bước vào độ tuổi 20, ông cũng đã phải nhập viện vì bệnh trầm cảm.

Tôi tự lập cho mình một kế hoạch để bắt đầu một cuộc mới sau khi học đại học, giờ đây tôi lại cảm thấy tự tử như một cơ hội để giải thoát khỏi thực tại, là ánh sáng chiếu rọi tôi khi chìm đắm trong tình trạng trầm cảm.

Nhưng tôi đã có một kế hoạch đầy tham vọng để đánh bại trầm cảm. Tôi muốn thể hiện tôi là một người làm việc chăm chỉ, luôn giữ mục tiêu trong đường ngắm mọi lúc và kiếm càng thật nhiều tiền càng tốt. Thành công trong sự nghiệp sẽ là hàng rào đầu tiên để ngăn chặn tôi khỏi sự tuyệt vọng. Song song đó, tôi cũng muốn tìm những bác sĩ thật xuất sắc và trở thành một bệnh nhân tuân thủ theo những gì bác sĩ bảo, uống thuốc với liều lượng hiệu quả tối thiểu meds và bắt đầu liệu pháp trò chuyện [Minimum Effective Dose – Đây là liều lượng tối thiểu để tạo ra hiệu quả mong muốn. Mọi thứ vượt lên trên mức MED là phí phạm].

Và trong suốt một thời gian dài từ tuổi 20 đến 30 của tôi, kế hoạch này đã có hiệu lực.

Sau đó, vào năm 2008, một hợp đồng kinh doanh thất bại, và tôi không thể rũ bỏ sự thất vọng của tôi.

Tôi rơi vào một tâm trạng cùng cực, không quen với việc tiếp tục tồn tại, lún sâu trong tâm trạng đó. Các bác sĩ đã thử các loại thuốc khác nhau, kết hợp các loại thuốc khác nhau, tái đánh giá và đưa ra ý kiến lần thứ hai cho tôi. Liệu trình điều trị bằng liệu pháp Electroconvulsive therapy (ECT) là không hiệu quả với tôi.

[Electroconvulsive therapy (ECT) là phương pháp bác sĩ gây mê bệnh nhân rồi dùng một dòng điện nhỏ kích thích não để thiết lập lại não bộ của chúng ta. Với kĩ thuật gây mê hiện nay, phương pháp này rất an toàn và không dễ sợ như trong phim trước đây của Hollywood. Bệnh nhân ngủ mê và bình thản. Phương pháp này rất mắc tiền nhưng rất hữu hiệu, dành cho những người sau khi dùng nhiều loại thuốc trong vài năm mà vẫn không khỏi. Để có tác dụng lâu (hơn vài năm) thì phải cần điều trị ít nhất 10 lần trong vòng vài tuần] ( https://drnamhnguyen.wordpress.com/2012/11/14/benh-tram-cam/ ).

Flowers by K.

Chẩn đoán của tôi chuyển từ trầm cảm thành đề kháng-điều trị trầm cảm (kháng trị trầm cảm).

Ba năm rưỡi sau đó, tôi đã thực hiện xong. Tôi dừng hẳn việc ngủ buổi tối; Tôi muốn đi đến văn phòng trước bình minh để tránh ở một mình với những suy nghĩ của tôi. Nếu không có những bữa trưa hàng ngày ở công sở, truyền thống của ngành công nghiệp xuất bản, bánh brownie và bánh quy lúa mỳ mà đồng nghiệp của tôi nướng cho trong tuyệt vọng yêu thương, thì có lẽ tôi đã sụt nhiều hơn 30 pounds (hơn 13 kg rưỡi) chỉ trong mấy tháng rồi

Tôi tập trung lên kế hoạch cho cái chết của mình. Tôi liên hệ với một luật sư để hoàn thành di chúc và cập nhật người ủy quyền chăm sóc sức khỏe cho mình. Trong trường hợp tôi còn sống, tôi muốn để lại một lời hướng dẫn rõ ràng rằng: không cần phải làm để cố gắng giúp tôi sống lại hoặc cố kéo dài cuộc sống của tôi. Tôi đã có ý định treo cổ tự tử trong nhà để xe của tôi ở ngoại ô.

Khi tôi gửi mail cho anh trai tôi và nói rằng tôi đã ủy quyền công việc của tôi cho anh thông qua luật sư riêng của tôi, anh trai tôi đã trả lời ngay lập tức: Em không được rời bỏ chúng tôi! Anh nhắc tôi hãy nhớ lại lời nói cuối cùng của bố, và những gì đã xảy ra sau khi ông rời bỏ chúng tôi. Tôi thật sự đau đớn.

Tin nhắn của anh làm cho tôi thấy bối rối. Tôi muốn chết, nhưng tôi không muốn gây đau khổ cho những người tôi yêu thương nhất.

Tôi bắt đầu sẵn sàng xem xét việc nằm viện lâu dài, việc mà tôi chưa từng thử vì chi phí của nó rất lớn. Sau khi tìm kiếm điên cuồng các cơ sở điều trị và các nguồn quỹ để trả tiền viện phí, tôi rời New York và đến bệnh viện tư Menninger ở Houston.

Một vài tuần sau khi tôi đến, tôi đã được ghi danh vào liệu pháp hành vi biện chứng kỹ năng nhóm.

D.B.T. (Dialectical behavior therapy – liệu pháp hành vi biện chứng) là một phương pháp điều trị đã được phát triển vào những năm 1980 bởi các nhà tâm lý học Marsha Linehan M. khi cô làm việc với những bệnh nhân muốn tự tử và bị rối loạn nhân cách ranh giới (Borderline personality disorder – BPD). Mặc dù đã 30 tuổi, tôi chưa bao giờ nghe nói về nó.

Tiến sĩ Linehan đã vật lộn với bệnh tâm thần khi cô là một người phụ nữ trẻ. Cô bắt đầu quan sát những bệnh nhân, một cuộc nghiên cứu tiến bộ đáng kể nói rằng liệu pháp hành vi nhận thức có thể giúp nhiều cho những người bị trầm cảm (Liệu pháp hành vi nhận thức (Cognitive behavioral therapy – CBT)) : Tập trung vào việc giúp đỡ bệnh nhân xác định và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực, những suy nghĩ sai lầm thường xuyên ( Ví dụ như: “tôi ngu ngốc”) là nền tảng cho những cảm xúc và hành vi tiêu cực. Nhưng Tiến sĩ Linehan thấy rằng C.B.T. không phải luôn luôn có tác dụng với hết tất cả bệnh nhân muốn tự tử của cô.

by Jon Han

by Jon Han

Một vài nghiên cứu nhấn mạnh sự thay đổi suy nghĩ bản thân tương đương với khái niệm coi thường những nỗi đau “tất cả đều nằm trong đầu của họ.” Nhiều người trong số họ đã trải qua những chấn thương thực tế, và nhiều người đã cố gắng để thay đổi suy nghĩ của họ nhiều lần trước đây nhưng đều vô ích. Hàm ý sâu xa của CBT là cảm xúc của họ là “sai lầm” – đó đơn thuần chỉ là hệ quả của những suy nghĩ không chính xác – điều này không được các nhà trị liệu khuyến khích thực hiện, nó tăng cường sự cô lập và tuyệt vọng cho bệnh nhân.

Dựa trên kinh nghiệm của chính mình và tiếp tục nghiên cứu cả về tâm lý và thực hành Thiền, cô bắt đầu để tạo ra một hình thức của CBT là nói chuyện với bệnh nhân về những điểm yếu của họ. Trước khi bệnh nhân của mình có thể hoặc sẽ thay đổi, cô nhận thấy rằng, họ cần phải chấp nhận bản thân mình, và tự chấp nhận mình, chính xác họ phải chấp nhận mình ngay trong hiện tại. Với liệu pháp hành vi biện chứng thì sự chấp nhận và sự thay đổi là các khái niệm gốc gây nên sự mâu thuẫn.

Tiến sĩ Linehan cũng nhận ra rằng những người đấu tranh với sự thôi thúc mạnh mẽ muốn tự tử thường là những người về mặt sinh học dễ bị tổn thương; nghĩa là họ bị chôn vùi trong những cảm xúc của mình. Không phải là chúng tôi có “cảm giác sai”; mà chính là việc những cảm xúc đó tràn về như lũ và chôn vùi chúng tôi. Để đáp lại, cô bắt đầu vạch ra kế hoạch, hay “kỹ năng” rõ ràng cho những người dễ bị tổn thương.

Đó là thời khắc quan trọng nhất giữa sự trải nghiệm một cảm giác nào đó và hành động, theo lý thuyết rằng tôi có thể “thay đổi hành động”: tức là hành xử theo cách mà tôi nghĩ và thường mang tính phá hoại.

Có một số hành vi tôi luôn muốn thay đổi. Khi tôi cảm thấy chán nản, tôi tự nhủ hãy bình tĩnh và thể hiện ra bên ngoài những gì tôi đang suy nghĩ. Tôi tìm kiếm sự giúp đỡ trên mạng bằng các từ khóa như sự lo lắng, cơn giận dữ hoặc buồn phiền, nó khiến tôi thôi thúc hành động – như tiêu tiền nhưng tôi lại không có đủ khả năng đó, cô lập bản thân khỏi bạn bè, mắng mỏ những người gần gũi với tôi, thậm chí làm tổn thương chính mình về mặt thể chất. Kết quả của những việc đó chỉ là sự hối tiếc. Có điều gì đó thôi thúc tôi cần hành động để thỏa mãn điều mình cần, nhưng sau đó lại xuất hiện một loạt vấn đề mới: nợ nần, các mối quan hệ tan vỡ, sự tiếc nuối. Tôi không thể tha thứ cho bản thân mình, cho những sai lầm tôi gây ra và sự giận dữ lại đến.

Cái chu kì này đang giết chết tôi. D.B.T [liệu pháp hành vi biện chứng (Dialectical Behavior Therapy) là một phương pháp điều trị hành vi nhận thức] cung cấp một phiếu đánh giá để giúp tôi tìm ra nguyên nhân gây ra sự lo lắng, giận dữ hoặc buồn bã – và đưa ra nhiều sự lựa chọn để có thể khắc phục những hành vi đã xảy ra . Điều trị D.B.T cổ điển ban đầu liên quan đến nhiều thành phần và yêu cầu sự tham gia của một nhóm các chuyên gia được đào tạo đặc biệt. Nhưng trong những năm gần đây, nghiên cứu đã xác nhận rằng một hình thức khác của D.B.T – đào tạo kĩ năng với chi phí hợp lí nhưng lại có hiệu quả rõ rệt

Hơn một thập kỉ, các bác sĩ luôn tìm cách ứng dụng D.B.T để giúp điều trị người bị trầm cảm, rối loạn chú ý, rối loạn căng thẳng hậu chấn thương tâm lý, và rối loạn ăn uống. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí tâm thần học JAMA vào tháng 3 năm 2015 đã nhấn mạnh hiệu quả của các thành phần đào tạo kĩ năng trong D.B.T.

Phát hiện của nghiên cứu không đem lại ngạc nhiên cho tôi. Mỗi tuần 1 lần trong vòng 2 năm rưỡi qua tôi đã tham dự một nhóm D.B.T và học được khá nhiều kĩ năng khác nhau. Tôi trả 80 đô la cho mỗi phiên 90 phút, đó là chi phí lặt vặt phát sinh, mặc dù đã được một số công ty bảo hiểm chi trả.

Tham gia D.B.T giống như học một ngôn ngữ mới. D.B.T được tổ chức chia ra 4 phần, mỗi người dạy 1 phần kéo dài 4 – 7 tuần, nó cung cấp vốn từ, thành ngữ, thậm chí còn giúp cải thiện trí nhớ. Tôi không còn muốn tự tử, nhưng tôi không chắc chắn rằng nó sẽ kéo dài. Kể từ khi 20 tuổi, tôi át chế nỗi lo lắng bằng việc sử dụng thường xuyên benzodiazepin [thuốc an thần nhẹ] như Xanax [có tác dụng làm chậm sự chuyển động của hóa chất trong não có thể trở nên không cân bằng, làm giảm căng thẳng thần kinh] và Klonopin [sử dụng để điều trị các rối loạn co giật hoặc rối loạn hoảng sợ], dần dần thành nghiện. Tôi trở về nhà mà không cho gia đình biết sau khi cai nghiện khó khăn tại Menninger.

Các giác quan của tôi có thể bị kích động bất cứ lúc nào. Đi làm bằng tàu điện ngầm, dắt chó đi dạo, thậm chí ngay cả việc thắt cà vạt vào buổi sáng cũng có thể kích động dẫn đến hoảng loạn. Bị hoảng sợ bởi sức mạnh của cảm xúc, tôi lao vào áp dụng các kĩ năng từ phần đầu tiên của D.B.T tôi đã học được, khả năng chịu đau khổ.

Tôi thực hiện chiến lược đánh lạc hướng bản thân với những nhiệm vụ cụ thể thường là 2 hoặc 3 phút – để giảm cường độ sợ hãi trước khi nó choáng ngợp toàn bộ con người của tôi. Điều này phụ thuộc địa điểm tôi đang ở – tại nhà, nơi làm việc, trên phố hoặc ga xe lửa – để thực hiện thành công một hoạt động nào đó. Và cũng vì tôi không thể dựa vào trí nhớ của mình khi có sự lo lắng, tôi sẽ mang theo giấy ghi chú hoặc mục ghi chú trên điện thoại của mình: rút ra mảnh giấy và ghi một loạt 50 tiểu bang và thủ phủ của họ; lấy viên đá trong tủ lạnh và giữ nó ở gáy; luồn dây chun (thun) qua cổ tay. Tại văn phòng hay trong buổi họp, tôi học được cách thay đổi các tư thế của mình một cách tinh tế như chụm lại các ngón chân, mỉm cười nhẹ đề kích thích cơ mặt, thở chậm lại.

Và khi nó không thực sự hoàn hảo như lúc đầu tôi thực hành D.B.T, tôi nhận thấy chỉ cần kiềm chế bớt sự lo lắng bằng một hành động nào đó giúp tôi kiểm soát tốt hơn trong việc ra quyết định khi cảm xúc tràn ngập mạnh mẽ. Các bài học rất sâu sắc. Tôi chắc chắn không thể loại bỏ sự lo lắng ra khỏi cuộc sống của tôi, nhưng tôi có thể học cách chịu đựng và đối phó nó mà không làm cho tình hình tồi tệ hơn.

Tiến độ đôi khi không ổn định, tôi trở nên tò mò về các phần khác trong D.B.T của tiến sĩ Linehan. Chánh niệm (Mindfulness) thách thức tôi chấp nhận những cảm xúc và tình huống như chính bản chất của chúng, chứ không phải tôi không muốn bị như vậy. Tôi đã học được cách làm thế nào để “quan sát và mô tả”: để có thể nói được bản chất thực sự của một vấn đề mà không phán xét, cuối cùng tôi đã có thể xác định cách giải quyết tốt nhất.

Việc rèn luyện giao tiếp một cách hiệu quả giúp tôi xác định được những gì tôi cần trong các mối quan hệ và quản lý xung đột tốt hơn khi vẫn giữ được lòng tự trọng của tôi.

Chuẩn bị kĩ lưỡng trước các cuộc trò chuyện khó khăn và tránh nói xin lỗi quá nhiều là kĩ năng quan trọng.

Khoảng thời gian tham gia D.B.T có thể nói là ít đến mức không thể tin được, đặc biệt là đối với những người trong chúng ta những người cảm thấy tuyệt vọng trong việc thay đổi mà không thể đến để cứu lấy cuộc sống của mình. Tuy vậy, nếu trao cho chúng tôi cơ hội để thực hiện điều này trong thời khắc dù một phút tiếp theo, hoặc 1 giờ cũng sẽ tốt hơn so với thời gian trước đó, thậm chí những điều nhỏ nhặt nhất, liệu pháp này cũng mang lại hy vọng cho chúng tôi. Từng giờ tốt hơn dẫn đến một ngày tốt hơn, và vài năm sau tôi đã nhận ra khả năng phục hồi của bản thân tôi.

Bây giờ tôi có thể và sẵn sàng tham gia mọi hoạt động trong cuộc sống, sẵn sàng để trải nghiệm niềm vui của nó cũng như nỗi đau để đạt được mục tiêu dài hạn tôi đặt ra.

D.B.T. là một liệu pháp tương đổi mới. Có rất nhiều nghiên cứu về D.B.T được thực hiện. Tuy nhiên, có bằng chứng thuyết phục về tính hiệu quả của nó, cũng như chi phí thấp. Các chuyên gia sức khỏe tâm thần và bệnh nhân cần phải xem xét nó trực tiếp cùng với các chương trình thông thường và đây không được xem là phiên điều trị cuối cùng trong điều trị.

Tỉ lệ tự sát ở Hoa Kỳ đang ở mức cao nhất trong 25 năm qua. Tỉ lệ tăng đột biến vào mùa xuân, vì những lý do không rõ ràng. Nhưng trầm cảm có thể điều trị, và tự sát có thể phòng ngừa. Đừng đánh mất hy vọng. Bạn không đơn độc. Tôi cũng vậy, tôi từng nghĩ rằng tôi là kẻ cô độc, thất bại, không thể thay đổi được, nhưng tôi đã sai.

Will Lippincott làm việc trong ngành xuất bản và sống ở New York.

Theo báo New York Times

Dịch và chú thích: Zoey & Vù Vù

Biên tập và chỉnh sửa: Khánh Linh

4 thoughts on “No Longer Wanting To Die: Tôi không còn muốn chết

  1. Cảm ơn các bạn đã dịch. Vì mình đọc bản tiếng Anh trên NY Times rồi nên xin được góp ý một số điểm như sau:
    Đoạn “Nếu không vì bữa ăn trưa để bàn việc làm ăn hàng ngày, có thể nói là ‘truyền thống’ trong ngành công nghiệp xuất bản, và bánh socola hạnh nhân và bánh quy lúa mì là loại tôi thích nhất, nhưng giờ thì không nữa, tôi sụt kí, trong lượng chỉ còn 30 pounds, trong khi muốn giảm thì phải mất đến vài tháng” đúng hơn nên là “Nếu không có những bữa trưa hàng ngày ở công sở, truyền thống của ngành công nghiệp xuất bản, bánh brownie và bánh quy lúa mỳ mà đồng nghiệp của tôi nướng cho trong tuyệt vọng yêu thương, thì có lẽ tôi đã sụt nhiều hơn 30 pounds (hơn 13 kg rưỡi) chỉ trong mấy tháng rồi.”
    Đoạn “Tôi trả 80 đô la cho mỗi phiên 90 phút, đó là chi phí lặt vặt phát sinh, mặc dù đã được một số công ty bảo hiểm chi trả” đúng hơn nên là “Tôi trả 80 đô la cho mỗi phiên 90 phút, số tiền đó tôi tự chi trả, dù nó cũng được một số công ty bảo hiểm gánh vác.”
    Đoạn “ăn vội kẹo cao su rồi dán nó lên cổ tay” đúng hơn nên là “luồn dây chun (thun) qua cổ tay” (đây là một liệu pháp điều trị tâm lý).
    Đoạn “Tỷ lệ tự sát ở Hoa Kỳ tăng cao ở độ tuổi 25 đã gây ra chấn động lớn cho dư luận” đúng hơn nên là “Tỉ lệ tự sát ở Hoa Kỳ đang ở mức cao nhất trong 25 năm qua.”

    Và nhan đề, để chuyển tải đúng tinh thần bài viết hơn, nên là “[Tôi] không còn muốn chết.”
    Chúc các bạn hoàn thiện và phát triển hơn nữa. 🙂

    Liked by 2 people

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s