Nghệ sĩ, các áp lực từ dư luận: những điều này ảnh hưởng lên tâm lý và sức khỏe của họ như thế nào?

*Lưu ý: Đây là bài viết nói về thực trạng cyberbullying và những tin đồn vô lý lên các nghệ sĩ, cũng như những khó khăn mà họ thường gặp phải. Vì đây là bài tổng hợp nên chúng tôi chỉ có thể viết được gần này chứ không thể liệt kê hết từng ví dụ một. Để bổ sung thông tin, mời các bạn liên hệ email editor@beautifulmindvn.com để nhóm sửa bài.

Nghệ sĩ và các thần tượng (idols) luôn là những hình mẫu tiêu biểu và có nhiều ảnh hưởng lên công chúng. Họ là những cá nhân tài năng, làm việc rất chăm chỉ để phục vụ và chiều lòng các khán giả khó tính. Chưa kể, tuổi thọ nghề của họ cũng tương đối ngắn so với những nghề khác, cùng với môi trường tập luyện, cạnh tranh rất nhiều, họ đã phải vượt qua những điều dường như không tưởng ấy để tiếp tục biểu diễn và ra sản phẩm, đổi mới bản thân liên tục. Bên cạnh những áp lực tưởng chừng hiển nhiên, các nghệ sĩ và thần tượng còn phải hứng chịu tin đồn, búa rìu dư luận thậm chí các hành vi quấy rối, đe dọa, cyber bullying nghiêm trọng.

Hẳn chúng ta không bao giờ quên được ngày 08.12.1980, ngày mà John Lennon bị bắn chết ngay trước cửa nhà bởi Mark David Chapman, người mà sau đó thừa nhận bắn John Lennon “để được nổi tiếng”. Ngày 10.6.2016, nữ ca sĩ trẻ Christina Grimmie đã bị một fan cuồng bắn chết tại phiên ký tặng sau buổi biểu diễn của mình. Nhân loại xót thương cho những tài năng và phẩm cách tuyệt vời nhưng lại ra đi quá sớm chỉ bởi vì kẻ sát nhân thích làm như vậy.

stock-photo-2084596

Ảnh John Lennon bởi Kirill Fedorov

Cách đây hơn chục năm, giới showbiz Hàn Quốc đã chứng kiến rất nhiều sự ra đi của các nghệ sĩ Hàn do trầm cảm và không chịu nổi áp lực dư luận. Một vài cái tên có thể kể ra, đó là Lee Eun Joo (đã treo cổ tự sát tại nhà riêng), Kim Min Soo, diễn viên Lee Eon, Ahn Jae Hwan, Choi Jin Sil, Jang Chae Won, Kim Ji Hoo. Vào tháng 3/2010, em trai của Choi Jin Sil là diễn viên, ca sĩ Choi Jin Young cũng tự tử sau thời gian bị trầm cảm.

images259916_hongocha1

Jang Ja Yeon là nữ diễn viên đã tự tử vào năm 2009

Tại Việt Nam, vào tháng 12/2004, nhạc sĩ Đỗ Quang tự tử đã làm chấn động công chúng. Nguyên nhân chính vẫn đến từ áp lực dư luận và những tin đồn về học trò hay sự nghiệp và những góc khuất cá nhân.

Từ những gian khổ lúc mới vào nghề

Chắc tất cả mọi người, đặc biệt là các fan đều biết các nghệ sĩ Hàn Quốc trước thời gian ra mắt (debut) công chúng đã mất một thời gian dài khổ luyện. Và để được tuyển vào, được để mắt tới, các nghệ sĩ này cũng đã phải tự luyện tập một thời gian dài thậm chí cả tuổi thơ trước đó nữa. Họ không được tận hưởng cuộc sống như những người bình thường khác.

Mỗi năm, có rất nhiều cuộc tuyển chọn nhân tài được diễn ra trên khắp Hàn Quốc và đến nay, các tập đoàn giải trí lớn như SM Entertainment, YG Entertainment, JYP Entertainment, vân vân, đều hào phóng tổ chức các cuộc thi “săn tìm” tài năng tại các nước có tiềm năng trên thế giới. Để được nhận vào một công ty, các thí sinh đều phải nỗ lực thể hiện, cạnh tranh với hàng trăm, hàng nghìn người dự thi. Tuy nhiên, dù có trúng tuyển hay không thì cuộc chiến sinh tồn vẫn chưa bao giờ có dấu hiệu kết thúc.

Sau khi trúng tuyển, họ sẽ được vào “guồng” để bắt luyện tập với cường độ vô cùng khủng khiếp, từ học thanh nhạc, vũ đạo, cho đến diễn xuất, ép cân, tập thể hình, và ti tỉ các kỹ năng khác. Lịch trình dày đặc các buổi biểu diễn và cả những sự kiện to nhỏ khác đã khiến không ít người cảm thấy căng thẳng và áp lực. Không ít lần người hâm mộ bắt gặp dáng vẻ vô cùng mệt mỏi, gương mặt tiều tụy lộ rõ dấu vết của việc thiếu ngủ trầm trọng của các nghệ sĩ này. Có thể kể đến các ví dụ điển hình như SNSD, EXO, T-ara… họ đã phải biểu diễn và tập luyện ngay cả dưới trời lạnh, hoặc khi mệt mỏi, ốm đau, thậm chí bị thương và sang chấn trong quá trình tập luyện.

Những bất công và những khó khăn trong sự nghiệp

Nhiều nhóm nhạc đã được ghi nhận là bắt biểu diễn với số tiền lương rất ít ỏi, ví dụ như AOA, EXID… không có thu nhập trong 3 năm đầu.

Chưa kể, theo thống kê của trang Kpopinfo114, ít nhất 80 nhóm nhạc đã tan rã trong khoảng thời gian từ giữa năm 2015 đến cuối năm 2016. Trừ trường hợp 2NE1, Kara, 4Minute, I.O.I… đã nổi tiếng, hầu hết nhóm còn lại rất mờ nhạt, thậm chí chưa được khán giả biết đến. Họ hy sinh quãng thời gian dài tập luyện gian khổ và số tiền đầu tư không nhỏ để đổi lại sự lãng quên của công chúng.

Bởi thế, họ buộc phải làm việc chăm chỉ, thậm chí vắt kiệt sức lao động để chạy theo lịch trình dày đặc với mong muốn được công chúng biết tới và ủng hộ. Hơn hết, các fan (người hâm mộ) và fanclub, fandom là những nguồn động viên rất lớn cho những nghệ sĩ và nhóm nhạc này.

Tin đồn và những sự quấy rối, lăng nhục và đe dọa: Họ đã phải trải qua thế nào?

Park Bom của nhóm 2NE1 đã gặp phải “drug scandal” (nghi án về thuốc kích thích, chất ma túy). Park Bom đã bị hiểu lầm và bị gán nhãn sai suốt một thời gian dài và thậm chí sau đó chỉ có người hâm mộ hiểu và cùng đính chính với cô, thế nhưng công chúng nói chung đã không còn mấy mặn mà vì tin đồn sai này mà hiểu lầm Park Bom. Thực chất, đó chỉ là thuốc điều trị cho chứng trầm cảm của cô. Thông qua blog chính thức của YG đăng tải vào ngày 1/7, Yang Hyun Suk viết: “Trong nhiều năm Park Bom đã phải uống thuốc điều trị lâu dài tại một bệnh viện đại học Mỹ cách đây 4 năm. Vì lịch trình bận rộn, cô ấy không thể tới Mỹ nên mẹ và bà của Park Bom đã mua thuốc điều trị từ bệnh viện này nhờ gửi qua đường chuyển phát. Tại Hàn Quốc, đây là loại dược phẩm bị cấm nên đã xảy ra vấn đề khi đi qua thuế quan”. Lý do Park Bom phải điều trị bệnh về khoa thần kinh có liên quan tới cái chết của một người bạn thân. Trước khi nhóm 2NE1 ra mắt, Park Bom từng sống ở Mỹ nhiều năm. Cô cũng từng mơ ước trở thành một cầu thủ. Và Park Bom đã phải chứng kiến tận mắt cảnh người bạn thân của mình gặp tai nạn qua đời trong một trận thi đấu, khiến cô bị sốc nặng.

Park Yoochun (một thành viên của nhóm DBSK) cũng đã từng bị cáo buộc hiếp dâm nhưng sau đó đã được chứng minh vô tội và xử trắng án. Tuy nhiên, anh ấy đã phải chịu đựng những lời lẽ độc ác, miệt thị, rủa xả trong suốt một thời gian dài từ khi bị nhận nghi án, và kể cả cho đến khi trắng án. Khó có thể biết được nghệ sĩ này đã phải trải qua những cú sốc tâm lý thế nào.

Nhóm T-ara trước khi có tin đồn về bắt nạt thành viên đã từng là 1 trong những nhóm nhạc thành công hàng đầu ở Hàn Quốc với những bài hit đình đám. Thế nhưng, sau những cáo buộc vô lý, nhóm nhạc này đã tuột dốc, dù có người phân tích lực biểu diễn của T-ara rất mạnh và đáng lý ra T-ara có thể trở thành nhóm nhạc nổi tiếng và duy trì phong độ của mình. Dù hiện tại đã được minh oan, thế nhưng mọi thứ đã trở nên quá muộn. “Một khi ai đó tin rằng có điều gì đó đúng, họ nhắm mắt lại và chỉ nghe những gì họ muốn tin. […]Cư dân mạng nghĩ rằng họ là những vị thần, Kể cả nếu sự thật được tiết lộ thì cũng chẳng liên quan gì đến họ cả, bởi vì họ cũng chẳng quan tâm.” (Một trong những bình luận của fan).

Nhóm SNSD cũng là một trong những nhóm nhạc nữ bị xúc phạm, đe dọa và cyber bullying nhiều nhất. Một phần do văn hóa các nước Châu Á còn trọng nam khinh nữ, nên chỉ cần một sơ hở khi đang biểu diễn, các anti fan đã dễ dàng quy chụp họ cho dù họ không cố tình. Một thần tượng nam có thể cởi trần nhưng nếu là thần tượng nữ, chỉ cần vô tình hớ hênh dù chỉ một tí cũng đã có bao nhiêu người nhảy vào soi mói và xúc phạm, slut shaming.

Taeyeon – trưởng nhóm SNSD cũng là nạn nhân của những sự việc cyber bullying và những tin nhắn dọa dẫm nghiêm trọng. Rất nhiều người đã vào instagram của cô ấy để mạt sát xúc phạm rất nặng lời chỉ vì cô ấy có hẹn hò với ca sĩ Baekhyun của nhóm nhạc EXO. “Bây giờ tôi đang nhìn tất cả các bạn,” Taeyeon nói. “Trong gian gần đây, gia đình tôi, bạn bè, và người hâm mộ đã bị tổn thương bởi những lời bình phẩm ác ý đối với tôi. Nhiều người đã yêu cầu tôi thực hiện hành động pháp lý và các fan hâm mộ của tôi đã tích cực hỗ trợ tôi rất nhiều. Với tôi nó cũng rất khó khăn, nhưng trái tim tôi đau nhiều hơn như thể nó đang bị đốt cháy khi nhìn thấy những người thân yêu của tôi bị căng thẳng”

“Tôi xin lỗi vì làm cho bạn cảm thấy đau đớn như tôi đã cảm thấy trong khoảng thời gian này, và tôi biết ơn những người đã hỗ trợ và chủ động”, Taeyeon nói thêm. Tôi nghĩ rằng tôi đã rất mạnh mẽ trước đây, nhưng sau sự kiện này, tôi cảm thấy tôi có thể trở nên mạnh mẽ hơn. SONEs [fanclub của SNSD, chúng ta hãy vẫn tận hưởng cuộc sống như trước đây nhé!”

Suzy cũng nhận được những “làn sóng” tấn công tương tự khi có quan hệ tình cảm với diễn viên Lee Min Ho. Các fan hâm mộ chân thành vẫn luôn ở cạnh những nghệ sĩ và thần tượng của mình để giúp họ vượt qua thời điểm khó khăn nhất. Nhưng không vì thế mà những thương tổn gây ra cho họ nhẹ đi phần nào.

Những hội nhóm anti và chuyên có chức năng đi xúc phạm, thóa mạ các nhóm nhạc hay các nghệ sĩ mọc lên rất nhiều. Họ thường dùng account ảo để có thể tự do phán xét về thần tượng của người khác. Họ cho rằng đây là tự do ngôn luận (freedom of speech) nhưng không, đây rõ ràng là cyber bullying và hate speech (phát ngôn thù địch). Rất có thể, họ phải chịu đựng những sự việc như thế này trong suốt mấy năm mà không có nhiều người hiểu. Cộng đồng fan của họ cũng phải hứng chịu chung số phận khi bị xúc phạm như vậy.

antisnsd1

antisnsd2

Nhóm nhạc nam Super Junior cũng là một trong những nhóm nhạc bị quấy rối và bị tấn công nhiều nhất. Leeteuk còn bị 1 số anti fan chửi bới, mạt sát và nặng hơn gia đình của anh cũng bị xúc phạm. Các thành viên khác cũng có những tin đồn và những lần bị cyber bully không kém.

Kết

Những đợt tấn công dù trên mạng, qua thư từ hay dọa dẫm thế nào cũng gây ra sức ép và chấn thương tâm lý rất lớn cho các nghệ sĩ. Họ có thể rất đau khổ và mệt mỏi nhưng vì công việc họ vẫn phải tiếp tục tập luyện và cố gắng không ngừng để chạm vào trái tim khán giả. Vì vậy, chúng ta nên suy nghĩ kỹ trước khi bình luận ác ý với bất cứ nghệ sĩ nào.

Về cơ bản, dù là nghệ sĩ hay thần tượng thì họ cũng là con người, mà con người thì đâu có thể lúc nào cũng hoàn hảo được. Chưa kể, những áp lực họ gặp phải trong nghề đâu mấy ai hiểu. Công chúng và khán giả nên có cái nhìn bao dung hơn cho họ. Các cộng đồng fan là sự hỗ trợ lớn nhất cho các nghệ sĩ, vì vậy, hãy luôn luôn bảo vệ thần tượng của mình, nhưng tuyệt đối đừng mù quáng. Đừng lặp lại sai lầm của những kẻ đã gây ra đau khổ cho thần tượng mình yêu quý. Hãy cùng nhau hành xử văn minh và đó sẽ là điều thần tượng cũng như mọi nghệ sĩ mong muốn.

“Imagine there’s no countries
It isn’t hard to do
Nothing to kill or die for
And no religion, too
Imagine all the people
Living life in peace… You…

You may say I’m a dreamer
But I’m not the only one
I hope someday you’ll join us
And the world will be as one” – John Lennon, Imagine

Dịch và tổng hợp: BMVN Team

4 thoughts on “Nghệ sĩ, các áp lực từ dư luận: những điều này ảnh hưởng lên tâm lý và sức khỏe của họ như thế nào?

  1. Pingback: la ville de la pluie

  2. Cảm ơn BMVN đã đăng bài này. Hồi 2014 (hay 2015 gì đó), khi có hội thảo của BMVN tổ chức tại VN, khi viết vào tờ đóng góp nhận xét sau hội thảo, mình có đề nghị BMVN hãy nghiên cứu và đưa ra các bài viết về “Tâm lý người nổi tiếng”. Tuy bài viết này không hẳn là về tâm lý người nổi tiếng, nhưng nó cũng giúp mình hiểu được nhiều điều. Mong các thành viên của BMVN luôn khỏe mạnh vui vẻ, đem đến thêm nhiều bài viết hữu ích cho mọi người như thế này. Cảm ơn các bạn 🙂

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s